स्टँप ड्युटी वाचवण्याचे ५ कायदेशीर मार्ग — महाराष्ट्र २०२६

स्टँप ड्युटी वाचवणे शक्य आहे का?

होय — पण फक्त कायदेशीर मार्गांनी. स्टँप ड्युटी चुकवणे किंवा कमी दाखवणे हा गुन्हा आहे आणि त्यावर दंड आणि शिक्षा होऊ शकते. मात्र महाराष्ट्र सरकारने काही विशेष परिस्थितींसाठी कायदेशीर सवलती दिलेल्या आहेत. त्यांचा योग्य वापर करून तुम्ही लाखो रुपये वाचवू शकता.

मार्ग १: महिलेच्या नावावर मालमत्ता खरेदी करा

महाराष्ट्रात महिला खरेदीदाराला स्टँप ड्युटीत १% सवलत मिळते. शहरी भागात पुरुषाला ५% स्टँप ड्युटी लागते, तर महिलेला फक्त ४%.

उदाहरण: ₹१ कोटी मूल्याच्या मालमत्तेवर — महिला खरेदीदाराची बचत: ₹१ लाख.

संयुक्त खरेदी असल्यास महिलेचे नाव प्रथम ठेवा — सवलत लागू होते.

मार्ग २: रक्त नातेवाईकाला गिफ्ट डीडने मालमत्ता द्या

विक्री व्यवहाराऐवजी गिफ्ट डीड वापरल्यास स्टँप ड्युटी कमी होते:

₹५० लाख मूल्याच्या मालमत्तेसाठी — गिफ्ट डीडने बचत: ₹१.५ लाख.

मार्ग ३: सरकारी मान्यताप्राप्त गृहनिर्माण योजनेत खरेदी

काही सरकारी योजनांतर्गत (PMAY, म्हाडा, सिडको) खरेदी केल्यास कमी स्टँप ड्युटी लागू शकते. विशेषतः परवडणाऱ्या घरांसाठी (Affordable Housing) सरकार कधी-कधी स्टँप ड्युटी सवलत जाहीर करते.

खरेदी करण्यापूर्वी सध्याच्या सरकारी योजना तपासा आणि योग्य श्रेणीत नोंदणी करा.

मार ४: ग्रामीण/ग्रामपंचायत क्षेत्रातील मालमत्ता

शहरी मालमत्तेवर ५% स्टँप ड्युटी लागते तर ग्रामीण/ग्रामपंचायत क्षेत्रातील मालमत्तेवर फक्त ४% लागते.

पुण्याच्या बाहेरच्या उपनगरांमध्ये (हवेली तालुका, मुळशी, खेड) अनेक भाग अजूनही ग्रामपंचायत क्षेत्रात येतात. खरेदीपूर्वी क्षेत्राचा प्रकार तपासा.

मार्ग ५: योग्य रेडी रेकनर मूल्य वापरा

स्टँप ड्युटी मालमत्तेच्या बाजारमूल्य किंवा रेडी रेकनर मूल्य — यापैकी जे जास्त असेल त्यावर आकारली जाते. सरकारी रेडी रेकनर मूल्य काही भागांत बाजारमूल्यापेक्षा कमी असते.

अशा भागात बाजारमूल्यावर नाही तर रेडी रेकनर मूल्यावर स्टँप ड्युटी भरता येते — पूर्णपणे कायदेशीर. मुद्रांकसेवाचा कॅल्क्युलेटर रेडी रेकनर दरानुसार गणना करतो.

महत्त्वाची सूचना

कमी मूल्य दाखवून स्टँप ड्युटी वाचवणे बेकायदेशीर आहे. मुद्रांक विभाग अशा व्यवहारांची तपासणी करतो आणि कमी मूल्यावर व्यवहार केल्यास मालमत्ता जप्त होऊ शकते, दंड होऊ शकतो. वरील ५ मार्ग पूर्णपणे कायदेशीर आहेत आणि सरकारने दिलेल्या सवलतींचा योग्य उपयोग करतात.

अचूक स्टँप ड्युटी मोजण्यासाठी मुद्रांकसेवाचा स्टँप ड्युटी कॅल्क्युलेटर वापरा. जिल्हानिहाय दर, महिला सवलत आणि क्षेत्र प्रकारानुसार अचूक गणना होते.